Τετάρτη 24 Φεβρουαρίου 2016

Ατονικότητα (εργασία σε εξέλιξη)

(από τη Βίλλυ και την ομάδα για την ατονική μουσική)

Η ατονικότητα ως μουσικός όρος αναφέρεται στην έλλειψη ενός καθορισμένου τονικού κέντρου κατά τη σύνθεση ενός μουσικού έργου. Έτσι ο ακροατής δεν μπορεί να καταλάβει μια συγκεκριμένη τονικότητα στο μουσικό κομμάτι που ακούει. Ο όρος δεν περιγράφει τόσο κάποιο μουσικό κίνημα ή σχολή, αλλά περισσότερο ένα μουσικό ύφος ή τεχνοτροπία που καθιερώθηκε στο πλαίσιο του μουσικού μοντερνισμού, όπως αυτός εκφράστηκε από τους Άρνολντ Σένμπεργκ, Άλμπαν Μπεργκ, Άντον Βέμπερν, αλλά και από άλλους συνθέτες, όπως ο Ρώσος Αλεξάντρ Σκριάμπιν και ο Αμερικανός Τσαρλς Άιβς στις αρχές του 20ού αιώνα. Η σημασία του όρου «ατονικότητα» προέκυψε από το επίθετο «ατονικός», που πρωτοχρησιμοποιήθηκε από κριτικούς της μουσικής στις αρχές του 20ού αιώνα για να περιγράψει τη νέα αυτή μουσική τεχνοτροπία του μοντερνισμού, σε αντίθεση με την τονική μουσική, που ήταν μέχρι τότε το κύριο μουσικό ιδίωμα της δυτικής μουσικής.


<<Πουλί της φωτιάς>>
~Ιγκόρ Στραβίσνκι

~Άρνολτ Σένμπεργκ

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας και μουσικοκριτικός Πωλ Γκρίφιθς (P. Griffiths):


Το πρωτοποριακό στυλ δεν διέφερε μόνο από συνθέτη σε συνθέτη. Αλλαγές παρατηρούνταν και στο ίδιο το έργο του κάθε συνθέτη, καθώς εξερευνούσε τους νέους μουσικούς κόσμους που του ανοίγονταν.
Όσον αφορά τα γενικά χαρακτηριστικά της μουσικής αυτής της εποχής του 20ού αιώνα, θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς τα εξής:
·  Το ηχόχρωμα έγινε ένα σημαντικό στοιχείο της μουσικής, γιατί κατείχε πλέον ένα σημαντικό ρόλο: έδινε ποικιλία, συνέχεια και συγκεκριμένη διάθεση στο κάθε έργο.
·  Οι συνθέτες, αποδεσμευμένοι από το τονικό σύστημα μείζονας-ελάσσονας, χρησιμοποίησαν νέες κλίμακες με αποτέλεσμα τα έργα τους να μοιάζουν φανταστικά, απόμακρα και μυστηριώδη.
·  Ο σταθερός παλμός δεν υπάρχει πια στο λεξιλόγιο των νέων συνθετών, αφού οι πολύπλοκες ρυθμικές οργανώσεις του ήχου και η ταυτόχρονη χρήση διαφορετικών ρυθμικών σχημάτων κατέχουν εξέχουσα θέση.
·  Η μελωδία στα σύγχρονα έργα δε συνδέεται πλέον με τη χρήση της φωνής. Μερικές φορές μάλιστα, η μελωδία είναι εντελώς ανύπαρκτη, αφού οι συνθέτες δίνουν βάρος σε άλλα στοιχεία της σύνθεσης.


Οι Ά. Μπεργκ και Ά. Βέμπνερ υπήρξαν 
μαζί με τον Α. Σαίνμπεργκ οι συνθέτες 
που δημιούργησαν τη 
«Δεύτερη Σχολή της Βιέννης».








Κομμάτια ατονικής μουσικής γραμμένα για κιθάρα (εργασία σε εξέλιξη)

(από τον Λουκά και την ομάδα για την ατονική μουσική)


Η ιστορία της ατονικής μουσικής (εργασία σε εξέλιξη)

(από την Αννίκα και την ομάδα της ατονικής μουσικής)

Ο όρος ατονικότητα περιγράφει τη μουσική που δεν χρησιμοποιεί τονικό κέντρο ή κλειδί. Μουσική που δεν “συμμορφώνεται” με το σύστημα των τονικών ιεραρχιών(χαρακτηριστικό της ευρωπαϊκής κλασικής μουσικής μεταξύ δεκάτου εβδόμου και δεκάτου ενάτου αιώνα). Η Ατονικότητα κατά βάση περιγράφει συνθέσεις γραμμένες περίπου από το 1907 έως σήμερα.

    Ενώ έργα χωρίς τονικό κέντρο είχαν γραφτεί στο παρελθόν ( π.χ.  Bagatelle sans tonalite,Franz Liszt 1885) κατά τον εικοστό αιώνα η ατονική μουσική κάνει έντονη την εμφανισή της και εφαρμόζεται ιδιαίτερα από τον Arnold Schoenberg.Ο ίδιος την περιγράφει ως "ανικανότητα μιας τονικής συγχορδίας να διεκδικήσει την κυριαρχία πάνω στις άλλες." Η κατάσταση αυτή ήρθε μέσα από την αυξανόμενη χρήση διφορούμενων συγχορδιών, λιγότερο πιθανών αρμονικών κάμψεων, ασυνήθιστων μελωδιών και ρυθμών στο πλαίσιο της τονικής μουσικής.

Η διάκριση μεταξύ του “καινούριου” και του “παλαιού” γινόταν όλο και πιο θολή. Ως αποτέλεσμα, υπήρξε μια ταυτόχρονη χαλάρωση των δεσμών μέσω των οποίων τόνοι και αρμονίες αλληλεπιδρούσαν . Σε επίπεδα μεγάλης και μικρής εμβέλειας, οι αρμονικές σχέσεις έχασαν την προτεραιότητά τους. Πλησιάζει έτσι μια ομοιομορφία που παρέχει το ελάχιστο των κανόνων.
•                     Η πρώτη φάση της ατονικής μουσικής περιγράφεται συχνά ως "ελέυθερη χρωματικότητα" και αφοροά την συνειδητή προσπάθεια να αποφευχθούν οι παραδοσιακές διατονικές αρμονίες. Έργα αυτής της περιόδου περιλαμβάνουν τις όπερες Βόιτσεκ (1917-1922) από τον συνθέτη  Άλμπαν Μπεργκ και Pierrot Lunaire (1912) από τον Σένμπεργκ.
•                     Η δεύτερη φάση, που ξεκίνησε μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ήταν προσπάθειες να δημιουργηθεί ένα σύστημα της σύνθεσης χωρίς τονικότητα, με πιό γνωστή τη μέθοδο με 12 τόνους ή αλλιώς Δωδεκαφθογγισμός. Η περίοδος αυτή περιλαμβάνει την όπερα Lulu και τη Λυρική Σουίτα του Berg,το Κοντσέρτο για Πιάνο και την όπερα Jacob's Ladder, πολλά μικρότερα κομμάτια, καθώς και τα τελευταία κουαρτέτα εγχόρδων του Schoenberg . Ενώ ο Schoenberg ήταν ο σημαντικότερος καινοτόμος του συστήματος, ο μαθητής του, Anton Webern, άρχισε να συνδέει δυναμικές και χρωματικούς τόνους στην πρωτοβάθμια σειρά, σχηματίζοντάς την όχι μόνο από νότες, αλλά και από άλλες πτυχές της μουσικής. Αυτό, σε συνδυασμό με την παραμετροποίηση του Olivier Messiaen, θα πρέπει να ληφθεί ως έμπνευση για τον μετέπειτα σειραϊσμό.
•                     Η λέξη Ατονικότητα χρησιμοποιήθηκε αρχικά με υποτιμητικό ύφος για να καταδικαστεί η μουσική στην οποία συγχορδίες οργανώνονται φαινομενικά, χωρίς καμία συνοχή.
•                     Στη ναζιστική Γερμανία, η ατονική μουσική “επιτέθηκε” ως μπολσεβίκικη και χαρακτηρίστηκε εκφυλισμένη (Entartete Musik), μαζί με άλλα είδη μουσικής που παράχθηκαν από εχθρούς του ναζιστικού καθεστώτος. Σε πολλούς συνθέτες μάλιστα είχε απαγορευθεί η έκδοση οποιουδήποτε έργου.
•                     Στα χρόνια που ακολούθησαν, αντιπροσώπευε μια πρόκληση για πολλούς συνθέτες.Ιδιαίτερα ο Δωδεκαφθογγισμός θεωρήθηκε από τους πρωτοπόρους του 1950  ως “το θεμέλιο της Νέας Μουσικής”.Οδήγησε στον σειραϊσμός και σε άλλες μορφές της μουσικής καινοτομίας. Σημαντικοί συνθέτες μετά τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο σε αυτή την παράδοση είναι ο Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, Luciano Berio, Krzysztof Penderecki, και Milton Babbitt.
•                     Πολλοί συνθέτες έγραψαν ατονική μουσική μετά τον πόλεμο, ακόμη και αν ακολούθησαν άλλες μορφές σε προγενέστερο χρόνο. Αξίζει να σημειωθούν οι Elliott Carter και Witold Lutoslawski. Μετά το θάνατο του Schoenberg, ο Igor Stravinsky άρχισε να γράφει μουσική με ένα μείγμα σειραϊκών και τονικών στοιχείων.
•                     Η Ατονική μουσική συνεχίζει να εξελίσσεται και πολλοί ατονικοί συνθέτες του εικοστού αιώνα είναι ακόμα ζωντανοί και ενεργοί. Αντιθέτως, η Σειραϊκή ατονική σύνθεση άρχισε να ξεθωριάζει στη δεκαετία του 1960, όπου αλεατορική,φασματική και ηλεκτρονική μουσική κερδίζουν το ενδιαφέρον των συνθετών.




http://www.schools.ac.cy/eyliko/mesi/themata/mousiki/didaktika_encheiridia/mousiki_ii.pdf


Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2016

Art History and Artists: Abstract Art (Αφηρημένη τέχνη)

Πηγή: http://www.ducksters.com/history/art/abstract_art.php

General Overview 

The Abstract Art movement took place in the United States. In its purest form, Abstract Art has no subject. It is just lines, shapes, and colors. The Abstract Art movement is called Abstract Expressionism because, although the art has no subject, it is still trying to convey some kind of emotion. 

When was the Abstract Art movement? 

The Abstract Expressionism movement began in the 1940s in New York City after World War II. However, the first real Abstract Art was painted earlier by some Expressionists, especially Kandinsky in the early 1900s. 

What are the characteristics of Abstract Art? 

The main characteristic of abstract art is that it has no recognizable subject. Some Abstract Artists had theories on the emotions that were caused by certain colors and shapes. They planned out their seemingly random paintings to the last detail. Other Abstract Artists painted with emotion and randomness hoping to capture their emotion and subconscious thoughts on the canvas. 

Examples of Abstract Art 

Composition II in Red, Blue, and Yellow (Piet Mondrian) 
Composition with Red Blue Yellow by Piet Cornelies Mondrian oil painting art gallery

Mondrian painted with precision and geometric shapes. In this painting he creates a sense of balance using straight black lines, white spaces, and primary colors. He painted many other pictures using the same style. See this picture here. 

White Center: Yellow, Pink and Lavender on Rose (Mark Rothko) 
File:White Center (Yellow, Pink and Lavender on Rose).jpg

Mark Rothko painted a number of paintings that were basically large blocks of color. Like this painting, there was usually a border and the edges of the blocks blurred together. Rothko didn't say what the painting was supposed to mean. He left interpretations up to the viewer. As simple as this painting may look here, it sold for over $72 million in 2007. See this picture here. 


No. 5, 1948 (Jackson Pollock) 
File:No. 5, 1948.jpg

Jackson Pollock created his own unique style of painting. He would splash and dribble paint onto the canvas straight from the can. This style of art was later called Action Painting. In this painting yellow and brown paint is drizzled to create an interesting nest of colors and textures. The painting sold in 2006 for an amazing $140 million. See this picture here. 

Famous Abstract Artists
  • Willem de Kooning - Kooning was a Dutch artist who became a part of the New York City Abstract Expressionist movement. His most famous painting is Woman III which sold for over $137 million.
  • Franz Kline - Kline was an American painter mostly known for his black and white paintings. He was considered an Action Painter.
  • Wassily Kandinsky - Kandinsky is considered the father of abstract painting. In an effort to capture sound and emotion in art, he painted some of the first major abstract works.
  • Piet Mondrian - Mondrian developed an Abstract painting style that involved straight lines and colored rectangles. He called this type of painting "The Style".
  • Jackson Pollock - Pollock created his paintings without using brush strokes in what would later be called Action Painting. He became famous for his large paintings made with dribbles and splashes of paint.
  • Mark Rothko - Rothko's paintings are known for their large vibrant blocks of color.
Interesting Facts about Abstract Art
  • Before World War II, Paris had been the center for most new modern art trends. After World War II, New York City emerged as a major center for artists.
  • A movement similar to Abstract Art was launched in the early 1900s in Italy called Futurism. One of Futurism's major artists was Giacomo Balla.
  • One of the most extreme styles of Abstract Art was called Suprematism. Russian Artist Kasimir Malevich painted in this style. One of his paintings was a white square painted on to a white background.
  • Famous Abstract artist William de Kooning arrived in America as a stowaway on a boat. He worked as a house painter for a while.

Στη σελίδα αυτή μπορείτε να βρείτε πληροφορίες και για πολλά άλλα κινήματα και καλλιτέχνες:



Σύγχρονη τέχνη για παιδιά και ένας ορισμός της τέχνης (άρθρο, διάλεξη)

Ένα κείμενο όπου παρουσιάζονται παραδείγματα προσεγγίσεων της σύγχρονης τέχνης για παιδιά στην Ελλάδα. Είναι σε μορφή pdf και μπορείτε να το ανοίξετε ή να το κατεβάσετε από τον παρακάτω σύνδεσμο:

http://www.ekke.gr/estia/Cooper/Praktika_Synedrio_Evgenidio/Files/Text_files/III_Paralliles_Sinedries/Eisigiseis/Haniadaki_eisigisi.pdf


"Ο ορισµός της τέχνης από τον Oldenburg,καλλιτέχνη και κύριο εκφραστή της
σύγχρονης τέχνης στις δεκαετίες 70-80,µας θυµίζει πως

Η τέχνη είναι µια διεθνής γλώσσα,
η τέχνη είναι µια δυνατότητα,
η τέχνη είναι τόσο παλιά όσο ο άνθρωπος,
ένας τρόπος έκφρασης των ανθρώπων,
ένας τρόπος σύνδεσης φαντασίας και υλικού,
η τέχνη προσθέτει νέες διαστάσεις στον κόσµο µας
η τέχνη µας προσκαλεί να σκεφτούµε µε διαφορετικούς τρόπους,
η τέχνη µας δίνει ελπίδα και ευκαιρίες,
µπορεί να µας εξυψώσει πάνω από το συνηθισµένο,
η τέχνη έχει τη δύναµη να µας ανοίγει παράθυρα στον κόσµο, και είναι διαρκώς
γύρω µας. 

Αν στόχοι της καλλιτεχνικής παιδείας είναι:
• η προσωπική ολοκλήρωση του ατόµου
• η εκτίµηση της καλλιτεχνικής κληρονοµιάς
• η συνείδηση του κοινωνικού ρόλου της τέχνης
τότε καλλιτεχνική παιδεία παρέχεται όταν τα παιδιά καθοδηγούνται στο να
δηµιουργήσουν τέχνη τα ίδια και όταν έρχονται σε επαφή µε έργα τέχνης ενηλίκων,
που τα βοηθάνε να κατανοήσουν πώς δηµιουργήθηκε η τέχνη, τι µπορεί να εκφράσει
και πώς διαποτίζει την καθηµερινότητα (διαφήµιση, αρχιτεκτονική, πολεοδοµία,
σχολικό περιβάλλον).
Όταν τα παιδιά από µικρά ζωγραφίζουν και πλάθουν ερχόµενα σε επαφή µε
πολλών ειδών υλικά και τεχνικές ,τότε καταφέρνουν καλύτερα να αποκωδικοποιούν
τη γλώσσα της εικόνας, να τη χρησιµοποιούν αλλά και να τη θέτουν υπό
αµφισβήτηση, µε απώτερο στόχο να ενσωµατωθεί η τέχνη στην καθηµερινή ζωή για
να την οµορφύνει." 

Μοντέρνα τέχνη (και χρονολογικός κατάλογος των κινημάτων Μοντέρνας Τέχνης)

Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%AD%CF%81%CE%BD%CE%B1_%CF%84%CE%AD%CF%87%CE%BD%CE%B7

Με τον όρο Μοντέρνα τέχνη αναφερόμαστε κυρίως στην καλλιτεχνική παραγωγή που παρατηρήθηκε από τα τέλη του 19ου αιώνα έως περίπου το 1970. Πολλές φορές χρησιμοποιείται και ο όρος σύγχρονη τέχνη, ωστόσο δηλώνει περισσότερο την πλέον πρόσφατη καλλιτεχνική παραγωγή. Η Μοντέρνα τέχνη χαρακτηρίζεται από μια νέα προσέγγιση στις τέχνες, τέτοια ώστε πλέον να μην έχει πρωτεύουσα σημασία η ακριβής αναπαράσταση των αντικειμένων (π.χ στη ζωγραφική ή γλυπτική) όσο ο πειραματισμός με νέους και πρωτότυπους τρόπους απεικόνισης τους, συχνά αποδομώντας το αντικείμενο ή προβάλλοντας το αφαιρετικά. Η έννοια της μοντέρνας τέχνης ταυτίζεται συχνά και με τον όρο Μοντερνισμός.

Ιστορία

19ος αιώνας

Η Μοντέρνα τέχνη ξεκίνησε ως ένα καλλιτεχνικό κίνημα της Δύσης, ειδικότερα στο χώρο της ζωγραφικής και κατόπιν στη γλυπτική και την αρχιτεκτονική. Στα τέλη του 19ου αιώνα, αρκετές τάσεις στις τέχνες άρχισαν να ξεπροβάλλουν, όπως οΙμπρεσιονισμός που αναπτύχθηκε στο Παρίσι και ο Εξπρεσιονισμός που γεννήθηκε αργότερα στη Γερμανία.
Οι επιρροές τους ήταν ποικίλες και συχνά ετερόκλητες, από τις ανατολικές διακοσμητικές τέχνες μέχρι τις καινοτομίες του Τζόζεφ Τέρνερ και του Ντελακρουά. Την εποχή εκείνη, η επικρατούσα αντίληψη για την τέχνη ήταν πως θα έπρεπε να είναι ακριβής στην απεικόνιση των αντικειμένων της και να στοχεύει στην έκφραση του ιδανικού. Οι τάσεις της μοντέρνας τέχνης δεν στόχευαν απαραίτητα σε κάποιου είδους πρωτοπορία ή πρόοδο της τέχνης. Οι Ιμπρεσιονιστές πρέσβευαν για παράδειγμα πως οι άνθρωποι στην πραγματικότητα δεν παρατηρούν τα υλικά αντικείμενα αλλά το φως που ανακλάται σε αυτά. Για αυτό το λόγο ζωγράφιζαν και σε ανοιχτούς χώρους προσπαθώντας να αποτυπώσουν όσο το δυνατό καλύτερα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του φωτός.
Οι Ιμπρεσιονιστές καλλιτέχνες σχημάτισαν σταδιακά μια ομάδα, προκειμένου να προωθήσουν το έργο τους. Το ύφος τους υιοθετήθηκε σύντομα και από άλλους καλλιτέχνες σε διαφορετικές χώρες γεγονός που οδήγησε τελικά στο χαρακτηρισμό του Ιμπρεσιονισμού ως κίνημα.

20ος αιώνας

Ανάμεσα στα κινήματα μοντέρνας τέχνης που άνθισαν στις αρχές του 20ου αιώνα ήταν ο Φωβισμός, ο Κυβισμός, ο Εξπρεσιονισμός και ο Φουτουρισμός. Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος έθεσε ένα τέλος σε αυτά τα καλλιτεχνικά ρεύματα, οδήγησε ωστόσο παράλληλα στη δημιουργία αρκετών νεότερων κινημάτων (ή αντι-κινημάτων), όπως ο Ντανταϊσμός και ο Υπερρεαλισμός. Άλλα ρεύματα όπως το Μπαουχάους (Bauhaus) ή το κίνημα του Νεοπλαστικισμού (κίνημα de Stijl) βοήθησαν επίσης σημαντικά στον ερχομό νέων ιδεών στην τέχνη και ειδικότερα σε ότι αφορά τη σύνδεση της με την αρχιτεκτονική και το σχέδιο.
Η μοντέρνα τέχνη παρουσιάστηκε και στην Αμερική κατά τη διάρκεια του Α' παγκοσμίου πολέμου, όταν ένας σημαντικός αριθμός καλλιτεχνών αναγκάστηκε να βρει καταφύγιο στις Η.Π.Α. Ο Φράνσις Πικαμπιά είχε ιδιαίτερα σημαντική συνεισφορά στην είσοδο της μοντέρνας τέχνης στη Νέα Υόρκη. Μετά και τον Β' παγκόσμιο πόλεμο η Αμερική έγινε το επίκεντρο της μοντέρνας τέχνης και ο τόπος όπου αναπτύχθηκαν πολλές νέες τάσεις, όπως χαρακτηριστικά ο Αφηρημένος Εξπρεσιονισμός και η Ποπ Αρτ (Pop Art) στις δεκαετίες 50', 60' αντίστοιχα καθώς και ο Φωτορεαλισμός στη δεκαετία του '70. Αυτή η περίοδος συνδέεται και με την αποκαλούμενη μετα-μοντέρνα τέχνη.

Χρονολογικός κατάλογος των κινημάτων Μοντέρνας Τέχνης και βασικοί εκπρόσωποι

Τέλη 19ου αιώνα

Αρχές 20ου αιώνα[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεσοπολεμική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Μεταπολεμική περίοδος[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Σημαντικά μουσεία και εκθέσεις[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]